تاب‌آوری دیجیتال

سیاهه دارایی‌های دیجیتال کسب‌وکار؛ چه چیزهایی را لیست کنید؟

دارایی دیجیتال: سیاهه دارایی های دیجیتال کسب وکار؛ چه چیزهایی را لیست کنید بخش زیادی از دارایی های یک کسب وکار دیگر روی میز یا داخل انبار قرار ندارد

سیاهه دارایی‌های دیجیتال کسب‌وکار؛ چه چیزهایی را لیست کنید؟

بخش زیادی از دارایی‌های یک کسب‌وکار دیگر روی میز یا داخل انبار قرار ندارد. وب‌سایت، دامنه، حساب‌های شبکه‌های اجتماعی، فایل‌های مشتریان، ایمیل‌های کاری، پنل‌های تبلیغاتی، اطلاعات هاست و حتی دسترسی به ابزارهای مختلف، همگی می‌توانند برای ادامه فعالیت یک مجموعه ضروری باشند.

مشکل از جایی شروع می‌شود که این دارایی‌ها بدون فهرست مشخص، بین چند نفر و چند سرویس پراکنده باشند. در این شرایط ممکن است یک حساب مهم فراموش شود، مالکیت یک دامنه مشخص نباشد یا بعد از خروج یکی از اعضای تیم، دسترسی به یک سرویس همچنان در اختیار او باقی بماند.

سیاهه دارایی‌های دیجیتال یا Digital Asset Inventory کمک می‌کند بدانید دقیقاً چه دارایی‌هایی دارید، کجا نگهداری می‌شوند، چه کسی به آن‌ها دسترسی دارد و در صورت بروز مشکل، از کجا باید پیگیری را شروع کنید.

سیاهه دارایی‌های دیجیتال چیست؟

سیاهه دارایی‌های دیجیتال یعنی یک فهرست ساختاریافته از تمام حساب‌ها، سرویس‌ها، فایل‌ها، وب‌سایت‌ها، دامنه‌ها، داده‌ها و منابع دیجیتالی که برای کسب‌وکار ارزش یا کاربرد دارند.

این فهرست فقط برای شرکت‌های بزرگ یا تیم‌های فناوری اطلاعات نیست. حتی یک کسب‌وکار کوچک ممکن است ده‌ها دارایی دیجیتال داشته باشد که هرکدام به بخشی از فعالیت روزانه آن وابسته باشند.

هدف این نیست که رمز عبور همه حساب‌ها را در یک فایل ساده بنویسید. برعکس، اطلاعات حساس باید در ابزارهای امن مدیریت دسترسی و رمز عبور نگهداری شوند. سیاهه بیشتر باید مشخص کند چه چیزی دارید، مالک آن کیست، برای چه کاری استفاده می‌شود و دسترسی به آن چگونه مدیریت می‌شود.

۱. دامنه‌های اینترنتی

دامنه یکی از مهم‌ترین دارایی‌های دیجیتال هر کسب‌وکاری است. اگر دامنه اصلی سایت یا دامنه‌های مرتبط با برند را فراموش کنید، ممکن است تمدید آن‌ها با مشکل مواجه شود یا حتی مالکیتشان در معرض خطر قرار بگیرد.

در سیاهه دامنه‌ها بهتر است مواردی مانند این‌ها را ثبت کنید:

  • نام دامنه
  • شرکت یا فرد ثبت‌کننده
  • سرویس ثبت دامنه
  • تاریخ ثبت و تاریخ انقضا
  • مسئول تمدید
  • وضعیت مالکیت
  • دامنه‌های فرعی یا دامنه‌های قدیمی مرتبط با برند

اگر چند دامنه برای کمپین‌ها، برندهای قبلی یا صفحات فرود داشته‌اید، آن‌ها را هم بررسی کنید. دامنه‌ای که امروز استفاده نمی‌شود لزوماً بی‌ارزش نیست.

۲. وب‌سایت و زیرساخت آن

خود وب‌سایت فقط یک آدرس اینترنتی نیست. پشت آن مجموعه‌ای از سرویس‌ها و دسترسی‌ها قرار دارد که باید در سیاهه ثبت شوند.

  • وب‌سایت اصلی و سایت‌های جانبی
  • هاست یا سرور
  • پنل مدیریت سایت
  • CMS
  • حساب سرویس CDN در صورت استفاده
  • گواهی SSL و سرویس مرتبط با آن
  • سرویس‌های پشتیبان‌گیری
  • محیط آزمایشی یا Staging
  • افزونه‌ها و سرویس‌های حیاتی متصل به سایت

در کنار نام سرویس، مشخص کنید چه کسی مسئول آن است و در صورت خرابی یا از دست رفتن دسترسی، چه کسی باید موضوع را پیگیری کند.

۳. ایمیل‌های کاری

ایمیل کاری معمولاً بیشتر از یک ابزار ارتباطی ساده است. ممکن است حساب‌های مختلف کسب‌وکار به آن متصل باشند و بازیابی چند سرویس نیز از طریق همان آدرس انجام شود.

فهرست ایمیل‌ها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • ایمیل عمومی شرکت
  • ایمیل مدیر یا مسئول مجموعه
  • ایمیل فروش
  • ایمیل پشتیبانی
  • ایمیل مالی
  • ایمیل‌های مربوط به واحدهای مختلف
  • ایمیل‌های مورد استفاده برای بازیابی حساب‌ها

همچنین مشخص کنید هر حساب برای چه کاری استفاده می‌شود و چه کسانی مجاز به دسترسی به آن هستند.

۴. حساب‌های شبکه‌های اجتماعی

صفحه‌های شبکه‌های اجتماعی برای بسیاری از کسب‌وکارها بخشی از دارایی برند محسوب می‌شوند. بنابراین بهتر است فقط نام صفحه را ثبت نکنید؛ مالکیت و سطح دسترسی آن را هم مشخص کنید.

  • نام پلتفرم
  • نام کاربری یا شناسه صفحه
  • مالک اصلی حساب
  • مدیران و اعضای دارای دسترسی
  • ایمیل یا حساب مرتبط
  • روش بازیابی حساب
  • وضعیت احراز هویت دومرحله‌ای

اگر یک صفحه سال‌ها توسط یک فرد اداره شده اما مالکیت واقعی آن برای کسب‌وکار مشخص نیست، این موضوع باید در اولویت بررسی قرار گیرد.

۵. حساب‌های تبلیغاتی و بازاریابی

پنل‌های تبلیغاتی هم باید در سیاهه قرار بگیرند؛ مخصوصاً اگر کسب‌وکار برای جذب مشتری به آن‌ها وابسته باشد.

برای مثال می‌توان این موارد را ثبت کرد:

  • حساب‌های تبلیغاتی
  • پنل‌های تحلیل کمپین
  • ابزارهای ایمیل مارکتینگ
  • سرویس‌های ارسال پیام
  • ابزارهای مدیریت لید
  • حساب‌های تبلیغات موتورهای جست‌وجو
  • سرویس‌های بازاریابی متصل به سایت

در این بخش بهتر است علاوه بر مالک حساب، مشخص شود چه کسی مسئول پرداخت، تنظیم کمپین و مدیریت دسترسی‌هاست.

۶. داده‌ها و فایل‌های کسب‌وکار

بخشی از مهم‌ترین دارایی‌های دیجیتال اصلاً به شکل حساب کاربری نیستند. فایل‌ها و داده‌های کسب‌وکار نیز باید در سیاهه دیده شوند.

  • اطلاعات مشتریان
  • فایل‌های مالی
  • قراردادها
  • فاکتورها
  • فایل‌های فروش
  • تصاویر و ویدئوهای تولیدشده
  • فایل‌های طراحی
  • محتوای منتشرنشده
  • مستندات داخلی
  • بانک اطلاعاتی
  • نسخه‌های پشتیبان

برای هر دسته مشخص کنید اطلاعات در کجا ذخیره می‌شود و چه افرادی به آن دسترسی دارند.

۷. فضای ذخیره‌سازی ابری

Google Drive، OneDrive، Dropbox یا سرویس‌های مشابه ممکن است محل نگهداری حجم زیادی از اطلاعات شرکت باشند. در سیاهه باید مشخص شود هر فضای ذخیره‌سازی متعلق به چه کسی است و چه تیم‌هایی به آن دسترسی دارند.

اگر فایل‌های مهم در حساب شخصی یکی از کارکنان قرار گرفته‌اند، این مورد یک ریسک مدیریتی جدی محسوب می‌شود؛ زیرا با خروج آن فرد، دسترسی و مالکیت فایل‌ها ممکن است پیچیده شود.

۸. نرم‌افزارها و سرویس‌های اشتراکی

هر نرم‌افزار آنلاین که کسب‌وکار برای کار روزمره به آن وابسته است، می‌تواند یک دارایی دیجیتال محسوب شود.

برای مثال:

  • نرم‌افزار حسابداری
  • CRM
  • ابزار مدیریت پروژه
  • ابزار طراحی
  • سرویس‌های ویدئو و محتوا
  • ابزارهای تحلیل داده
  • سرویس‌های ارتباط با مشتری
  • ابزارهای اتوماسیون

در کنار هر سرویس، نوع اشتراک، مسئول حساب، تاریخ تمدید و وابستگی‌های مهم آن را مشخص کنید.

۹. حساب‌های مالی و پرداخت آنلاین

حساب‌هایی که به پرداخت، فروش یا دریافت وجه مربوط هستند باید با حساسیت بیشتری مدیریت شوند.

در سیاهه بهتر است مشخص شود:

  • چه سرویس پرداختی استفاده می‌شود
  • مالک حساب چه کسی است
  • چه کسانی دسترسی مدیریتی دارند
  • چه ایمیل یا شماره‌ای برای بازیابی ثبت شده است
  • تاریخ تمدید یا وضعیت اشتراک چگونه است

البته اطلاعاتی مانند رمز عبور، کلیدهای خصوصی یا اطلاعات کامل پرداخت را نباید در یک فایل معمولی سیاهه قرار دهید.

۱۰. API، کلیدها و دسترسی‌های فنی

برخی کسب‌وکارها از سرویس‌هایی استفاده می‌کنند که برای اتصال به یکدیگر به API Key، Token یا دسترسی فنی نیاز دارند.

وجود این موارد را در سیاهه ثبت کنید، اما خود کلیدهای حساس را در فایل عمومی قرار ندهید. بهتر است فقط مشخص شود:

  • این دسترسی مربوط به چه سرویسی است
  • برای چه کاری استفاده می‌شود
  • مالک یا مسئول آن چه کسی است
  • کجا به شکل امن نگهداری می‌شود
  • چه زمانی باید بررسی یا تعویض شود

۱۱. شماره‌ها و حساب‌های ارتباطی

شماره تلفن‌های کاری، حساب‌های پیام‌رسان و سرویس‌های ارتباطی نیز ممکن است بخشی از زیرساخت دیجیتال کسب‌وکار باشند.

اگر یک شماره برای ورود به حساب‌های اصلی، دریافت کد تأیید یا ارتباط با مشتریان استفاده می‌شود، وابستگی آن را ثبت کنید. همچنین مشخص باشد که شماره متعلق به شرکت است یا یک فرد.

۱۲. دارایی‌های برند و محتوای دیجیتال

لوگو، فایل‌های طراحی، تصاویر محصولات، ویدئوهای تبلیغاتی، فونت‌های خریداری‌شده، فایل‌های لایه‌باز و قالب‌های محتوایی نیز ممکن است ارزش قابل‌توجهی داشته باشند.

این دارایی‌ها را می‌توان بر اساس نوع و محل نگهداری دسته‌بندی کرد تا در صورت تغییر اعضای تیم یا جابه‌جایی سرویس‌ها، چیزی از دست نرود.

برای هر دارایی چه اطلاعاتی ثبت کنیم؟

یک سیاهه کاربردی فقط شامل نام دارایی نیست. برای هر مورد بهتر است چند فیلد ثابت داشته باشید:

  • نام دارایی: مثلاً دامنه، حساب شبکه اجتماعی یا نرم‌افزار
  • دسته: سایت، داده، حساب، محتوا، زیرساخت و...
  • کاربرد: این دارایی دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟
  • مالک: چه شخص یا واحدی مسئول آن است؟
  • محل نگهداری: در چه سرویس یا محیطی قرار دارد؟
  • افراد دارای دسترسی: چه کسانی می‌توانند از آن استفاده کنند؟
  • اهمیت: از دست رفتن آن چه اثری بر کسب‌وکار دارد؟
  • وضعیت: فعال، غیرفعال، در حال انتقال یا نیازمند بررسی
  • تاریخ تمدید: در صورت وجود
  • مسئول پیگیری: چه کسی باید تغییرات آن را دنبال کند؟

سطح اهمیت دارایی‌ها را مشخص کنید

همه دارایی‌های دیجیتال ارزش یکسانی ندارند. برای اینکه فهرست واقعاً کاربردی باشد، آن‌ها را اولویت‌بندی کنید.

برای مثال:

  • بحرانی: از دست رفتن آن می‌تواند فعالیت اصلی کسب‌وکار را متوقف کند.
  • مهم: از دست رفتن آن اختلال قابل‌توجهی ایجاد می‌کند.
  • عادی: جایگزینی آن امکان‌پذیر است و توقف جدی ایجاد نمی‌کند.
  • آرشیوی: در حال حاضر استفاده نمی‌شود اما ممکن است ارزش تاریخی یا تجاری داشته باشد.

این دسته‌بندی کمک می‌کند بدانید ابتدا باید از کدام دارایی‌ها پشتیبان تهیه کنید و کدام دسترسی‌ها را زودتر بررسی کنید.

رمز عبور را داخل سیاهه بنویسیم؟

بهتر است نه. سیاهه دارایی‌ها با مخزن رمز عبور یکسان نیست.

در سیاهه فقط مشخص کنید که برای یک سرویس، اطلاعات ورود در یک مدیر رمز عبور امن نگهداری می‌شود. خود رمزها، کلیدهای خصوصی و Tokenهای حساس باید در محل مناسب و با کنترل دسترسی نگهداری شوند.

این تفکیک باعث می‌شود اگر فایل سیاهه در اختیار فرد دیگری قرار گرفت، تمام اطلاعات ورود کسب‌وکار یکجا در معرض خطر قرار نگیرد.

بعد از خروج یک کارمند چه اتفاقی می‌افتد؟

یکی از کاربردهای مهم سیاهه دارایی‌ها، مدیریت تغییرات تیم است. وقتی یک کارمند یا پیمانکار از مجموعه خارج می‌شود، باید بتوانید سریع بررسی کنید که چه دسترسی‌هایی در اختیار او بوده است.

برای همین، فهرست باید به شما اجازه دهد مشخص کنید هر فرد به کدام دارایی‌ها دسترسی دارد. سپس می‌توان دسترسی‌های غیرضروری را لغو کرد، حساب‌های مشترک را بررسی کرد و مالکیت دارایی‌های مهم را به فرد یا حساب سازمانی منتقل کرد.

سیاهه دارایی‌های دیجیتال را کجا نگهداری ک

مسیرهای مرتبط برای اقدام

از این مقاله به هاب‌های تجاری تیپرینو بروید — تعرفه، اتوماسیون، طراحی سایت یا گوگل بیزینس.

تماس