تفاوت UI و UX برای کارفرما به زبان ساده

تفاوت UI و UX برای کارفرما به زبان ساده

وقتی یک کارفرما تصمیم می‌گیرد برای کسب‌وکار خود سایت یا اپلیکیشن طراحی کند، معمولاً با دو اصطلاح پرکاربرد یعنی UI و UX روبه‌رو می‌شود. این دو مفهوم به هم مرتبط هستند، اما یکسان نیستند. درک تفاوت UI و UX به کارفرما کمک می‌کند هنگام سفارش طراحی سایت یا اپلیکیشن، بهتر بداند از تیم طراحی چه انتظاری دارد و چرا ظاهر زیبا به‌تنهایی برای یک محصول دیجیتال کافی نیست.

به زبان ساده، UI بیشتر درباره ظاهر و نحوه نمایش محصول دیجیتال است و UX درباره تجربه‌ای است که کاربر هنگام استفاده از آن محصول دارد. یک سایت ممکن است ظاهر بسیار جذابی داشته باشد، اما اگر کاربر نتواند به‌راحتی چیزی را که می‌خواهد پیدا کند، تجربه کاربری مناسبی ندارد.

UI چیست؟

UI مخفف User Interface یا رابط کاربری است. منظور از UI بخش‌هایی از یک سایت یا اپلیکیشن است که کاربر آن‌ها را می‌بیند و با آن‌ها تعامل دارد.

رنگ‌ها، فونت‌ها، دکمه‌ها، آیکون‌ها، فاصله میان عناصر، تصاویر، فرم‌ها و نحوه چیدمان بخش‌های مختلف صفحه، همگی بخشی از رابط کاربری هستند.

برای مثال، وقتی وارد یک فروشگاه اینترنتی می‌شوید، ظاهر صفحه محصول، شکل دکمه «افزودن به سبد خرید»، رنگ‌بندی سایت و نحوه نمایش تصاویر محصول، همگی به UI مربوط می‌شوند.

UX چیست؟

UX مخفف User Experience یا تجربه کاربری است. UX به این موضوع می‌پردازد که کاربر هنگام استفاده از سایت یا اپلیکیشن چه تجربه‌ای دارد و آیا می‌تواند بدون سردرگمی به هدف خود برسد یا خیر.

فرض کنید کاربری وارد یک فروشگاه اینترنتی شده و می‌خواهد یک محصول خاص را خریداری کند. اگر بتواند محصول را سریع پیدا کند، مشخصات آن را به‌راحتی بخواند، گزینه‌های موردنظرش را انتخاب کند و بدون مراحل اضافی سفارش خود را ثبت کند، تجربه کاربری مناسبی داشته است.

در مقابل، اگر پیدا کردن محصول دشوار باشد، دکمه خرید مشخص نباشد یا کاربر برای تکمیل سفارش مجبور شود از چند صفحه غیرضروری عبور کند، مشکل بیشتر به UX مربوط می‌شود.

یک مثال ساده برای درک تفاوت UI و UX

فرض کنید یک رستوران وب‌سایتی بسیار زیبا دارد. تصاویر باکیفیت هستند، رنگ‌ها با دقت انتخاب شده‌اند و همه چیز ظاهر حرفه‌ای دارد. این بخش به UI مربوط می‌شود.

اما اگر مشتری برای پیدا کردن منوی غذا مجبور باشد چند صفحه را باز کند، قیمت‌ها مشخص نباشند یا پیدا کردن راه سفارش دشوار باشد، ظاهر زیبای سایت نمی‌تواند مشکل تجربه کاربری را جبران کند.

بنابراین می‌توان گفت UI باعث می‌شود محصول ظاهر مناسبی داشته باشد و UX کمک می‌کند استفاده از آن برای کاربر منطقی، ساده و قابل‌فهم باشد.

UI و UX چه ارتباطی با هم دارند؟

UI و UX جدا از یکدیگر نیستند. طراحی رابط کاربری بخشی از تجربه کلی کاربر را شکل می‌دهد، اما UX بسیار گسترده‌تر از ظاهر صفحه است.

در طراحی UX موضوعاتی مانند ساختار صفحات، مسیر حرکت کاربر، نحوه پیدا کردن اطلاعات، ترتیب مراحل انجام یک کار و نقاطی که ممکن است کاربر در آن‌ها دچار مشکل شود بررسی می‌شوند. سپس UI این ساختار را به یک رابط قابل مشاهده و قابل استفاده تبدیل می‌کند.

چرا کارفرما باید تفاوت UI و UX را بداند؟

کارفرما معمولاً نتیجه نهایی پروژه را از زاویه کسب‌وکار بررسی می‌کند. برای او مهم است که سایت بتواند محصولات را معرفی کند، سرنخ ایجاد کند، فروش داشته باشد یا کاربر را به انجام یک اقدام مشخص برساند.

اگر کارفرما UI و UX را یکی بداند، ممکن است تمرکز پروژه بیش از اندازه روی ظاهر قرار بگیرد. در نتیجه سایتی تحویل داده شود که از نظر بصری جذاب است، اما کاربر برای انجام کارهای اصلی در آن با مشکل مواجه می‌شود.

شناخت این تفاوت باعث می‌شود کارفرما بتواند درباره ساختار سایت، مسیرهای کاربری و ظاهر صفحات، درخواست‌های دقیق‌تری از تیم طراحی داشته باشد.

آیا UI خوب بدون UX خوب کافی است؟

خیر. یک رابط کاربری زیبا می‌تواند توجه کاربر را جلب کند، اما به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که کاربر بتواند به هدف خود برسد.

برای مثال، یک فروشگاه اینترنتی ممکن است صفحه محصول بسیار زیبایی داشته باشد، اما اگر اطلاعات مهم محصول در بخش نامناسبی قرار گرفته باشد یا مراحل خرید پیچیده باشند، کاربر ممکن است قبل از تکمیل سفارش از سایت خارج شود.

در چنین شرایطی مشکل فقط زیبایی صفحه نیست؛ ساختار و مسیر استفاده از سایت نیز باید بررسی شود.

آیا UX خوب بدون UI خوب امکان‌پذیر است؟

از نظر مفهومی، تجربه کاربری می‌تواند حتی در یک رابط بسیار ساده نیز مناسب باشد، اما در یک محصول دیجیتال واقعی، UI و UX باید در کنار یکدیگر توسعه پیدا کنند.

رابط کاربری ضعیف می‌تواند خوانایی، درک اطلاعات و تعامل با سایت را دشوار کند. بنابراین هدف این نیست که یکی از این دو را انتخاب کنیم؛ بلکه باید میان ساختار مناسب و ارائه بصری مناسب تعادل ایجاد شود.

کارفرما هنگام سفارش طراحی سایت چه چیزهایی را بپرسد؟

کارفرما لازم نیست متخصص UI یا UX باشد، اما بهتر است درباره فرایند طراحی سؤال‌های مشخصی مطرح کند.

• کاربران اصلی سایت چه کسانی هستند؟
• مهم‌ترین کاری که کاربر باید در سایت انجام دهد چیست؟
• ساختار صفحات بر چه اساسی طراحی شده است؟
• مسیر کاربر برای رسیدن به هدف موردنظر چگونه است؟
• نسخه موبایل چگونه طراحی خواهد شد؟
• چه اطلاعاتی باید در هر صفحه بیشتر دیده شوند؟
• آیا طراحی بر اساس رفتار و نیاز کاربران بررسی شده است؟

پرسیدن این سؤال‌ها کمک می‌کند گفتگو میان کارفرما و تیم طراحی از موضوعاتی مانند «این رنگ را بیشتر دوست دارم» فراتر برود و به نیازهای واقعی کسب‌وکار و کاربران برسد.

UI و UX چه تأثیری بر کسب‌وکار دارند؟

طراحی UI و UX مستقیماً بخشی از تجربه‌ای را شکل می‌دهد که مشتری از کسب‌وکار دریافت می‌کند. اگر کاربر بتواند اطلاعات موردنظر خود را سریع پیدا کند و بدون سردرگمی اقدام موردنظر را انجام دهد، احتمال اینکه تعامل خود را با سایت ادامه دهد بیشتر می‌شود.

از طرف دیگر، مشکلات تجربه کاربری می‌توانند باعث افزایش خروج کاربران، تماس‌های غیرضروری با پشتیبانی یا رها شدن بخشی از فرایندهای سایت شوند. به همین دلیل، UI و UX فقط موضوعاتی مربوط به ظاهر یا طراحی گرافیکی نیستند و می‌توانند با عملکرد واقعی سایت ارتباط داشته باشند.

جمع‌بندی

برای یک کارفرما، ساده‌ترین راه برای درک تفاوت UI و UX این است که UI را بیشتر به نحوه دیده شدن و تعامل با محصول و UX را به نحوه تجربه کاربر در استفاده از آن مرتبط بداند.

رنگ، فونت، دکمه، تصویر و چیدمان به UI مربوط می‌شوند؛ در حالی که ساختار صفحات، مسیر حرکت کاربر، ساده بودن انجام کارها و برطرف کردن نقاط سردرگمی، بیشتر در حوزه UX قرار می‌گیرند.

یک سایت حرفه‌ای فقط نباید زیبا باشد؛ باید استفاده از آن نیز برای مخاطب منطقی و قابل‌فهم باشد. به همین دلیل، در یک پروژه موفق، UI و UX در کنار یکدیگر و با توجه به اهداف کسب‌وکار و نیاز کاربران طراحی می‌شوند.